Οι Μεγαλύτεροι ΜΥΘΟΙ στην Υγιεινή & Ασφάλεια Τροφίμων (ft The Food Processors)
Τι πρέπει να προσέξουμε στην υγιεινή και την ασφάλεια τροφίμων εντός και εκτός σπιτιού;
Καλεσμένοι σε αυτό το επεισόδιο του Nutritious Podcast είναι η Λεωνή Λειβαδίτη και ο Νίκος Γκιώνης, παρουσιαστές του podcast The Food Processors. Η Λεωνή και ο Νίκος είναι τεχνολόγοι τροφίμων και αποστολή τους είναι να μεταφέρουν όσο το δυνατόν περισσότερη εκπαίδευση και γνώση γύρω από την ασφάλεια τροφίμων στο ευρύ κοινό. Το μεγάλο τους όραμα είναι να συμμετέχουν στη διαμόρφωση συνειδητών καταναλωτών ήδη από την παιδική ηλικία, μέσω της ένταξης ενός σχετικού μαθήματος στα σχολεία.
Σε αυτό το επεισόδιο συζητάμε:
- τι ήταν αυτό το οποίο τους ενέπνευσε να ξεκινήσουν το podcast τους σχετικά με την ασφάλεια τροφίμων
- ποια είναι τα μεγαλύτερα λάθη τα οποία βλέπουν να κάνουμε στην καθημερινή διαχείριση τροφίμων
- τι γίνεται με τις ετικέτες τροφίμων
- πού βρίσκεται το όριο ανάμεσα στην ενημέρωση και την εμμονή
- ποιο είναι το ένα πράγμα το οποίο θα ήθελαν όλοι να θυμούνται σχετικά με την ασφάλεια τροφίμων
Με τι μπορεί να ασχοληθεί ένας επαγγελματίας τεχνολόγος τροφίμων?
(Νίκος)
Έχει μια μεγάλη γκάμα επιλογών ο τεχνολόγος τροφίμων. Να πω ότι όταν μπήκα εγώ στη σχολή, την πρώτη χρονιά λέω, καλά, τι θα κάνουμε εδώ, θα φτιάχνουμε παστίτσιο; Αυτή ήταν η πρώτη μου εικόνα.
Στη πορεία κατάλαβα ότι δεν είναι καθόλου έτσι. Έχει πολλά παρακλάδια στο τι μπορεί να κάνει κάποιος τεχνολόγος τροφίμων, όπως:
- η διασφάλιση ποιότητας, δηλαδή να βγει ένα προϊόν ασφαλές
- τα συστήματα ISO και όλα τα συναφή συστήματα διαχείρισης ασφάλειας τροφίμων
- ο ποιοτικός έλεγχος, δηλαδή να πάρεις ένα προϊόν και να κάνεις τις αναλύσεις που χρειάζονται για να ξέρεις ότι είναι ασφαλές
- η έρευνα και ανάπτυξη των προϊόντων
- οι πωλήσεις των προϊόντων
- το δημόσιο, στον φορέα ελέγχου τροφίμων, στο υγειονομικό
- ο τομέα τους τουρισμού, τα ξενοδοχεία και η εστίαση
Είναι μια μεγάλη γκάμα, απλά ο κάθε τεχνολόγος τροφίμων θα χρειαστεί να καταλάβει τι είναι αυτό που τον κερδίζει μέσα σε όλο αυτό. Εμένα μου άρεσε η διασφάλιση ποιότητας. Σε κάποιον άλλο μπορεί να αρέσει η έρευνα και ανάπτυξη.
Η βιομηχανία τροφίμων έχει ανάγκη έναν επιστήμονα να της δώσει την εμπειρία του και την τεχνογνωσία του για να πάει μπροστά.
(Λεωνή) Εγώ όταν μπήκα στη σχολή δεν φανταζόμουν να φτιάχνω κανένα φαγητό. Είχα μπει πιο συνειδητά, δηλαδή ήξερα πάνω κάτω τι είναι όλο αυτό. Βέβαια και εγώ αγνοούσα παντελώς ότι μπορείς να απασχοληθείς σε όλα αυτά τα πράγματα.
Εγώ όσο απασχολήθηκα στον τομέα ήμουν κυρίως στις πωλήσεις, στο πώς μπορούμε να αναπτύξουμε τα ήδη υπάρχοντα προϊόντα με παραλλαγές. Ασχολήθηκα περισσότερο με αυτό και μου άρεσε αυτός ο τομέας. Βέβαια, κρυφά κοίταγα και εγώ την διασφάλιση ποιότητας, αλλά δεν με κέντρισε τελικά. Υπάρχουν πάρα πολλά παρακλάδια στα οποία μπορεί να ασχοληθεί κάποιος στον τομέα.
Τι σας ενέπνευσε να ξεκινήσετε το podcast "The Food Processors";
(Λεωνή) Τον Νίκο τον γνώρισα σε μια πάρα πολύ κομβική στιγμή της ζωής μου, διότι είχα σταματήσει να απασχολούμαι στον τομέα, όμως πάντα ενημερωνόμουν, με ενδιέφερε, έβλεπα τις εξελίξεις και ήταν ένα κομμάτι που μου έλειπε από τη ζωή μου.
Στις συζητήσεις που έχω βρεθεί, και ιδιαίτερα παλιότερα, όπου έλεγα ότι είμαι τεχνολόγος τροφίμων, μου απαντούσαν: «Α, άρα διαιτολόγος, α, θέλω να ξεκινήσω μια δίαιτα». Δηλαδή, κατευθείαν υπήρχε το κομμάτι της διαιτολογίας που δενόταν μέσα ή ότι ο κόσμος είχε άγνοια γενικότερα με όλα αυτά ή νομίζανε ότι είμαι γιατρός, δηλαδή, υπήρχε μια σύγχυση. Και γενικά έβλεπα σε κουβέντες ότι ο κόσμος αγνοεί πάρα πάρα πολλά πράγματα.
Έτσι λοιπόν βρέθηκε και ο Νίκος στη ζωή μου, τυχαία εντελώς, που μου εξέφρασε και αυτός αυτά που ζούσε στη ζωή του εξαιτίας του επαγγέλματός μας και έτσι σκεφτόμασταν το πώς θα μεταλαμπαδεύσουμε στον κόσμο αυτή τη γνώση, αυτή την ενημέρωση, να γίνουν πιο συνειδητοί καταναλωτές, να καταλαβαίνουν τι γίνεται. Και μέσα από εκεί βρήκαμε ότι έχουμε ένα κοινό όραμα και ένα στόχο.
(Νίκος) Εγώ ξεκίνησα την όλη διαδικασία στα πρωινά μου τρεξίματα. Ξεκίνησα να ακούω τα podcast του Αλέξιου, του άντρα της Λεωνής, που ήταν στα χρηματοοικονομικά. Καμία σχέση με τα δικά μας. Μετά από αυτό, έψαχνα να βρω κάποιο podcast σχετικά με τα τρόφιμα αλλά δεν υπήρχε κάτι και λέω “Ώπα, κάτι πρέπει να κάνουμε τώρα εδώ”
Οπότε και βρέθηκε στον δρόμο μου η Λεωνή και λέμε, πάμε να το φτιάξουμε. Είχα μια ανάγκη να επικοινωνήσουμε στον κόσμο θέματα που αφορούν την ασφάλεια τροφίμων, γιατί ο κόσμος δεν ξέρει. Και από την άλλη… ποιος θα του μάθει του κόσμου;
Είπαμε ότι θα το κάνουμε εμείς. Θα επικοινωνήσουμε τον κόσμο θέματα που αφορούν την ασφάλεια τροφίμων και διατροφής, φέρνοντας και ειδικούς για το εκάστοτε ζήτημα το οποίο εμείς δεν γνωρίζουμε.
Εδώ έρχεται η ανάγκη να επικοινωνήσουμε στον κόσμο θέματα που δεν ξέρει και θέλει να τα μάθει, αλλά δυστυχώς μέχρι και τώρα, η αλήθεια είναι ότι τα μαθαίνει από πηγές που δεν είναι σωστές και που αντί να τον βοηθήσουν, τον μπερδεύουνε χειρότερα.
Θέλουμε να βγει η πληροφορία η δική μας πρώτα, έτσι ώστε κάποιος να πάρει τη σωστή. Μετά, είναι στο χέρι του καθενός το τι θα κάνει στο τέλος της ημέρας.
Το όραμα είναι να φτάσουμε αυτό το πράγμα στα σχολεία. Νομίζω σιγά-σιγά θα τα καταφέρουμε. Είμαστε αισιόδοξοι.
Ποια είναι τα μεγαλύτερα λάθη υγιεινής και ασφάλειας που κάνουμε στην καθημερινή ασφάλεια τροφίμων;
(Λεωνή) Ένα κομμάτι είναι ότι ο περισσότερος κόσμος δεν γνωρίζει. Σε αυτό βέβαια δεν φταίει εντελώς και αυτός. Όμως δεν γνωρίζει να διαβάζει τις ετικέτες τροφίμων, δεν γνωρίζει τι είναι τελικά αυτό που επιλέγει να καταναλώσει. Επίσης, πολύς κόσμος δεν θα κάτσει να ασχοληθεί ιδιαίτερα με τους κανόνες υγιεινής, δεν θα αποθηκεύσει σωστά το τρόφιμο. Πάει πατροπαράδοτα. Δεν κάθεται να ασχοληθεί λίγο.
Δεν διαβάζουμε τι ακριβώς χρειάζεται να κάνουμε για να αποθηκεύσουμε και συντηρήσουμε ένα το τρόφιμο. Δεν έχουμε κατανοήσει επαρκώς το πότε λήγει ένα προϊόν, δηλαδή την διατηρησιμότητα ενός προϊόντος. Δεν κάνουμε καλό διαχωρισμό των εννοιών.
Πλέον υπάρχουν πολλοί τρόποι ώστε να ενημερωθείς για τα τρόφιμα ή για τις εξελίξεις πάνω στα τρόφιμα. Για παράδειγμα, ο ΕΦΕΤ (Ενιαίος Φορέας Ελέγχου Τροφίμων) έχει βγάλει σελίδα και ασχολείται πλέον με τα social media, όπου οι καταναλωτές μπορούν να ενημερώνονται για διάφορα νέα. Δεν το γνωρίζει ακόμα πολύς κόσμος, ούτε αυτό.
Δεν ξέρουμε πως να επιλέξουμε κάποια προϊόντα στην εστίαση, εκεί που πάμε να φάμε ή να αγοράσουμε προϊόντα, να τα καταναλώσουμε στο σπίτι. Γενικά, παντού στην καθημερινότητά μας βλέπουμε δυσκολίες.
Τώρα, αυτό σε τι οφείλεται; Σε πολλούς παράγοντες, όπως η έλλειψη χρόνου, η έλλειψη ενημέρωσης ή επίσης το ότι ο κόσμος νομίζει ότι μπορεί να ενημερωθεί το ίδιο από παντού. Δηλαδή, θα γράψω κάτι στο Google και θα μου βγάλει 30.000 πράγματα. Πώς θα επιλέξω τι είναι σωστό; Θα επιλέξω αυτό που με βολεύει εκείνη τη στιγμή. Ίσως.
(Νίκος) Θα εστιάσω λίγο στο κομμάτι της ετικέτας και το τι αυτή λέει, γιατί είναι σε κάποιες φάσεις δυσνόητες. Η αλήθεια είναι ότι ο καταναλωτής ακόμα δεν έχει ξεχωρίσει τις έννοιες «ανάλωση κατά προτίμηση έως» και “κατανάλωση μέχρι” και αυτό το κάνει ακόμα χειρότερο, γιατί μπορεί να πετάξει ένα προϊόν το οποίο στην πραγματικότητα θα μπορούσε να το καταναλώσει, ή αντίθετα να αγνοήσει ότι έχει λήξει.
Ένα άλλο κομμάτι είναι το τι κάνουμε στο σπίτι μας. Αν ρωτήσεις κάποιον αυτή τη στιγμή: “Τα πλένεις τα κρέατα πριν τα καταναλώσεις; Πλένεις το κοτόπουλο;», θα σου πει ναι. ΟΧΙ, δεν πρέπει να το πλένεις το κοτόπουλο, επειδή θα διασπείρεις όλα τα μικρόβια μέσα στην κουζίνα σου.
Άρα, σε θέματα αποθήκευσης, σε θέματα διαχείρισης μέσα στο σπίτι μας και σε θέματα ετικέτας, εντοπίζουμε τα μεγαλύτερα λάθη.
"Αν μια ετικέτα τροφίμου αναγράφει συστατικά τα οποία δεν ξέρουμε τι σημαίνουν, τότε δεν το αγοράζουμε" Ισχύει αυτή η νοοτροπία;
(Λεωνή) Να ξέρουν οι καταναλωτές ότι υπάρχουν αρκετά αυστηροί έλεγχοι, οπότε για να έχει βγει αυτό το προϊόν προς πώληση σημαίνει ότι είναι ασφαλές.
(Νίκος) Στην Ευρώπη έχουμε ενδεχομένως το πιο αυστηρό σύστημα στον κόσμο. Η Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων (EFSA) έχει συσταθεί εδώ και 25 χρόνια και δίνει οδηγίες στην Ευρωπαϊκή Ένωση για το εάν θα βγει μια καινούργια ουσία ή αν θα είναι ανανεωθεί κλπ. Σε αυτό είμαστε ασφαλείς. Αν η Αρχή αυτή δεν νιώσει σίγουρη ότι αυτό που είναι να βγει, δεν είναι εντάξει, τότε δεν θα το βγάλει.
Για να έρθω όμως στην αρχική ερώτηση, θα πω ότι ενδεχομένως να υπάρχει ένας μεγάλος ντόρος τα τελευταία ένα-δύο χρόνια με τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα.
Τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα μπορεί και να δημιουργούν προβλήματα, στην υγεία του καταναλωτή αλλά υπάρχουν και υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα, τα οποία είναι και πάρα πολύ καλά και συστήνονται και από γιατρούς…
Από την άλλη, όντως τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα δημιουργούν θέματα στην υγεία του καταναλωτή και αυτό έρχεται τώρα τα τελευταία χρόνια να το αντιμετωπίσει και η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Αμερική. Χρειάζεται όμως πρώτα να δώσουμε έναν επίσημο ορισμό στο τι σημαίνει υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα, διότι αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει. Επομένως, νομίζω πως η αλήθεια βρίσκεται κάπου στη μέση.
Πού βρίσκεται το όριο μεταξύ του "έλα μωρέ, δεν βαριέσαι" και της εμμονής με την υγιεινή στον χειρισμό τροφίμων;
(Λεωνή) Μία φορά θα το πάθεις και μετά θα εύχεσαι να μην το έχεις πάθει ποτέ. Σε αυτούς τους ανθρώπους εγώ ειλικρινά, δεν ξέρω τι να απαντήσω. Δεν είμαι άνθρωπος των άκρων. Ούτε λοιπόν είμαι ο άνθρωπος που θα απολυμάνω όλη μου την κουζίνα με χλωρίνη, αλλά ούτε είμαι ο άνθρωπος που θα πιάσω τα αυγά και μετά δεν θα πλύνω τα χέρια μου ή δεν θα καθαρίσω τον πάγκο μου για να βάλω μετά τη σαλάτα επάνω.
Αυτό που θα έκανα θα ήταν να ενημερώσω για τι όντως χρειάζεται να κάνεις για να έχεις μια σωστή υγιεινή και υγεία.
(Νίκος) Θα συμφωνήσω πολύ με το Λεωνή. Μία φορά θα σου κάτσει η καλή, οπότε γενικά, ναι, χρειάζεται να ξέρεις τι να κάνεις. Δεν χρειάζεται να είσαι εμμονικός, καθώς το εμμονικό δεν οδηγεί πουθενά. Οπότε χρειάζεται να ξέρεις και να ακολουθήσεις κάποιους βασικούς κανόνες υγιεινής (στο site του ΕΦΕΤ υπάρχουν).
Τι κάνουμε όταν εντοπίζουμε έλλειψη υγιεινής στην εστίαση ως πελάτες; Μπορούμε να κάνουμε καταγγελία;
(Λεωνή) Ναι, θα έχει πλέον νόημα. Καταρχάς δεν καταναλώνεις αυτό το τρόφιμο. Μπορείς να κάνεις και παράπονο και στο ίδιο το κατάστημα (με την έννοια ότι αυτό μπορεί να το έκανε κάποιος υπάλληλος, οπότε θα το δει κάποιος υπεύθυνος). Από εκεί και πέρα, φυσικά μπορείς να κάνεις καταγγελία και πλέον στις μέρες μας μια χαρά περνάνε οι καταγγελίες τέτοιου είδους.
(Νίκος) Σαφώς μπορεί να κάνουν επώνυμη (ή και ανώνυμη) καταγγελία, ακόμα και με φωτογραφία ή κάτι που είναι πιο συγκεκριμένο. Ο καταναλωτής μπορεί να μπει στο site του ΕΦΕΤ, όπου υπάρχουν οι αντίστοιχες οδηγίες.
Και όχι μόνο εστίαση, μπορεί να είναι και για ένα συσκευασμένο τρόφιμο. Φυσικά μπορείς να μιλήσεις και στην εταιρεία, στον ιδιοκτήτη, σε κάποιον υπεύθυνο. Αλλά έχεις και το πολύ μεγάλο εργαλείο που είναι αυτό της καταγγελίας. Και εδώ είμαστε αρκετά προστατευμένοι με τον νέο φορέα ελέγχου τροφίμων που έχουμε στη χώρα μας, ο οποίος αν και δυστυχώς δεν έχει όσο κόσμο θα έπρεπε να έχει, κάνει εξαιρετική δουλειά.
Ποια είναι τα πιο βασικά πράγματα τα οποία χρειάζεται να έχουμε πάντα κατά νου μέσα στην κουζίνα μας για σωστή υγιεινή και ασφάλεια;
(Λεωνή) Καταρχάς, δεν βάζουμε το γάλα στην πόρτα του ψυγείου, το βάζουμε στο εσωτερικό του ψυγείου, επειδή η πόρτα δεν πιάνει την κατάλληλη θερμοκρασία. Το γάλα μπαίνει μέσα στο ψυγείο, γιατί εκεί πιάνει τη σωστή θερμοκρασία συντήρησης. Η πόρτα έχει λίγο παραπάνω θερμοκρασία.
Επιπλέον, δεν βάζουμε ωμά κρέατα στο ψυγείο δίπλα π.χ. σε λαχανικά. Τα βάζουμε σε ξεχωριστά ράφια.
(Νίκος) Εγώ θα προσθέσω σε αυτά που λέει η Λεωνή, το να είναι καθαρό το ψυγείο. Αν δεν είναι καθαρό το ψυγείο, αποτελεί εστία μικροβίων, τα οποία μπορεί να διασκορπιστούν και γύρω-γύρω.
Άλλη μια καλή πρακτική είναι όταν έχουμε ένα έτοιμο προς κατανάλωση προϊόν, να μην το βάζουμε κάτω από ένα ωμό κρέας που μπορεί να στάξει πάνω σε αυτό που θα φάμε. Η λογική είναι να τοποθετούμε τα έτοιμα προς κατανάλωση τρόφιμα στα ψηλά ράφια.
Ακόμη, είναι καλό να κοιτάμε τη θερμοκρασία του ψυγείου, ώστε να είναι γύρω στους 4 βαθμούς. Τα βακτήρια μεγαλώνουν όταν βρουν τις κατάλληλες συνθήκες, όπως είναι η υψηλότερη θερμοκρασία, άρα χρειάζεται προσοχή.
Τέλος, δεν πρέπει να βάζουμε ζεστό το φαγητό στο ψυγείο. Και είναι από τα κλασικά παραδείγματα αποτελεί το ρύζι. Είναι πάρα πολύ πιθανό να προκαλέσει δηλητηρίαση: να το μαγειρέψεις το μεσημέρι και να το βάλεις στο ψυγείο το βράδυ.
Ποιο είναι το ένα πράγμα το οποίο θέλετε να θυμάται οπωσδήποτε κάποιος, φεύγοντας από αυτό το επεισόδιο.
(Νίκος) Πρώτον, διαβάζουμε ετικέτες και ενημερωνόμαστε για αυτές. Δεύτερον, προσέχουμε την υγιεινή μας και την υγιεινή του ψυγείου μας. Και τρίτον, προς Θεού, μην πλένετε το κοτόπουλο.
(Λεωνή) Αυτό που θα ήθελα να κρατήσει κάποιος είναι να μην καταφεύγουμε στα άκρα. Ούτε ότι όλα είναι καταπληκτικά ούτε όμως ότι όλα τα αφορίζουμε. Να είμαστε με μέτρον άριστον.
Συμπέρασμα
Η υγιεινή και ασφάλεια τροφίμων ξεκινούν από την έγκυρη ενημέρωσή μας και την εφαρμογή των κανόνων χειρισμού τροφίμων.
Οι Food Processors διοργανώνουν μια ημερίδα με θέμα τα τρόφιμα, στην οποία θα συμμετάσχω και εγώ (Ιωάννα Νακάκη) ως ομιλήτρια, επομένως πάτα ΕΔΩ για να πάρεις το εισιτήριό σου
Αν σου άρεσε αυτό το άρθρο, σίγουρα θα λατρέψεις:
Πώς Γίνεται ένα Podcast: Τα Backstage του Nutritious Podcast μετά από 1 Χρόνο
Προσθέστε σχόλιο